• persembe@persembe.com

İlk Endeks Fonu – 28 Temmuz

İlk Endeks Fonu – 28 Temmuz

49 yıl önce (1971) bugün Wells Fargo, bavulcu Samsonite şirketinin emeklilik fonundan aldığı $6 milyon ile finans tarihinin ilk endeks fonunu başlattı.

İlk endeks fonu fikrini 1960 yılında California Üniversitesi ekonomisti Edward Renshaw ile MBA öğrencisi Paul Feldstein, Financial Analyst Journal’a yazdıkları makalede ortaya atmışlardı. Makalenin başlığı “The Case for an Unmanaged Investment Company” (Yönetilmeyen Yatırım Şirketinin Avantajı diye tercüme edilebilir).

O zamana dek, ister bireysel ister kurumsal ve profesyonel yatırımcılar olsun, getiriler piyasayı yenme fikrinin pek gerçekçi olmadığını destekliyordu. Yâni çoğu aktif olarak yönetilen fonun performansı piyasa ortalamarını geçemiyor, buna rağmen fon yöneticilerine de çok yüksek ücretler ödeniyordu. Bu makale, piyasa ortalamalarını (meselâ bir endeksi) taklit edecek hisse senetlerini bir sepete koyup bekleyerek o ortalamaların getirilerini tekrarlayacak bir fon fikrini ortaya attı. Bu fon, hem yüksek egolu fon yöneticilerine ihtiyaç duymayacak hem de performansı bir yandan piyasa ortalamalarını geçemezken öte yandan piyasa ortalamarının altında da kalmayacaktı.

Makale pek ilgi görmedi ama John Andrew “Mac” McQuown isimli bir makine mühendisinin ilgisini çekti. McQuown bilgisayarlara meraklıydı. 1957’de mezun olduktan sonra bu erakından dolayı $1.600’lık Texas Instruments şirketinin hisseleri aldı (iki yıl sonra $120 bine sattı). Sonra Wall Street’te çalışmaya başladı ve hisse senedi fiyatlarının davranış biçimlerini çözümlemeyi amaçlayan bir bilgisayar programı üzerinde çalışmaya başladı. Sonuçlarını seminerlerinde anlatırken profesörler onu zamanın en önemli ekonomi okulu olan Chicago Üniversitesi’ne yönlendirdiler. Orada Eugene Fama ve Merton Miller gibi efsanelerle tanıştı ve hayatı değişti. IBM onu eğitim merkezlerinde bir konuşma yapması için davet etti. Dinleyiciler arasında Wells Fargo’nun başkanı da vardı ve konuşma bittiğinde McQuown’a iş teklif etti.

İşte zor da olsa orada etrafındakilere endeks fonu fikrini kabul ettirdi. Çoğu akademiyen ve finansçı bu kadar basit fikrin doğru olamayacağını, analistler ve portföy yöneticileri için milyonlar harcandığını söylediler. Halbuki McQuown “bunların hiçbirine gerek yok, tek yapacağınız iş gidip S&P500 Endeksi’ni almak” diyordu.

İşte finans tarihinin ilk endeks fonu böyle hayata geçti. O ilk fon sadece kurumsal yatırımcılara açıktı. Birkaç yıl sonra Vanguard fonlarının yaratcısı John Bogle endeks fonlarını bireysel yatırımcılara da açarak beklenen devrimi tetikledi. Bugün endeks fonlarının varlıkları $10 trilyonu geçmiş durumda. Bu rakam on yıl önce dörtte biri kadardı.

 

 

persembe

You must be logged in to post a comment.