Avro

Avro: Ortak Para Birimi Avrupa’nın Geleceğini Nasıl Tehdit Ediyor
The Euro: How a Common Currency Threatens the Future of Europe
Yazar: Joseph E. Stiglitz
Çevirmen: Melda Yaman – Özgür Öztürk

……….
JOSEPH E. STIGLITZ

Nobel ödüllü bir iktisatçı ve The Great Divide, Rewriting the Rules of the American Economy ile Türkçe’ye de çevrilmiş Eşitsizliğin Bedeli, Serbest Düşüş ve Küreselleşme: Büyük Hayal Kırıklığı gibi çok satan kitapların yazarıdır. New York Times ile Project Syndicate‘de köşe yazarıdır. Vanity Fair, Politico, The Atlantic ve Harper’s gibi dergilerde yazılar yazmıştır. Columbia Üniversitesi’nde ders vermekte ve New York’ta yaşamaktadır.

………….

Avrupa, avro olmadan zenginleşebilir mi?

2008 küresel finansal krizi 2010 yılında “avro krizi”ne dönüştü. Sona ermedi. Ortak para birimi avroyu kullanan 19 Avrupa ülkesi -avro bölgesi- ekonomik durgunluk ve borç krizleriyle sarsıldı. Bazı ülkeler yıllardır depresyondaydı; avro bölgesini yöneten güçler ise, en dikkat çekici örneği Yunanistan’da olmak üzere, bir acil durumdan diğerine yalpalıyordu.

Nobel ödüllü bir iktisatçı olmasının yanı sıra çok satan kitaplar yazan Joseph E. Stiglitz, Avro’da Avrupa’nın sıkıntılarına dair hakim görüşü paramparça edip, kemek sıkma politikalrını savunanların tezlerini çürütürken, aynı zamanda, kıtayı -ve dünyayı- daha fazla yıkımdan kurtaracak bir dizi plân da öneriyor.

Mimarları avroyu, Avrupa^da birliği sağlayıp zenginliği artıracak bir kaldıraç olarak göklere çıkarmışlardı; oysa avro tam tersini yaptı. Stiglitz’in ikna edici bir biçimde savunduğu gibi, krizler avronun eksiklerini ortaya çıkardı. Avrupa’nın durgunluğu ve iç karartıcı görüntüsü, birbirinden çok farklı ülkelerin ortak bir para birimi kullanmasından ileri gelen temel zorlukların doğrudan sonucudur. Avro baştan kusurluydu, ekonomik bütünleşme siyasi bütünleşmenin önüne geçmişti. Stiglitz, mevcut yapının yakınsamadan ziyade ıraksamaya nasıl katkı yaptığını gösteriyor. Öyleyse mesele şudur: Avro kurtarılabilir mi?

Stiglitz, Avrupa Merkez Bankası’nın sadece enflasyona odaklanan yanlış görev tanımını ortaya koyup, avro bölgesinin politikalarının, özellikle de kriz ülkelerine yönelik olanların, bölgenin kusurlu tasarımını daha da açık bir biçimde sergilediğini açıkladıktan sonra, ileriye dönük üç olası yol çiziyor: avro bölgesinin yapısında ve üye ülkelere uygulanan politkalarda temek reformlar yapmak; tek para birimi olarak avro deneyini, sürec iyi yöneterek sona erdirmek; veya “esnek avro” denilebilecek cesur, yeni bir sistem oluşturmak.

Birbirlerine her zamankinden daha derinden bağlı parçalardan oluşan bir dünya ekonomisinde küreselleşmeye dair sunduğu derslerle, Avro acil ve zorunlu bir okuma.

……….

Bu klasik metin, Graham’ın o müthiş başarılı ve popüler yaklaşımını oluşturan ilkeleri yatırım dünyasına tanıtıyor. – Money
Yatırım konusunda bugüne kadar yazılmış en iyi kitap. – Warren E. Buffett
1841 yılından bu yana para konusunda birçok iyi kitap yazıldı, ama ancak birkaç tanesi geçerliliğini koruyor. Bunların arasında en iyi bilineni ve size para kazandırma olasılığı en yüksek olanı Akıllı Yatırımcı. – Andrew Tobias
Graham, uygulamalı portföy yatırımı üzerinde bu asrın (belki de tarihin) en önemli düşünürü. – John Train, The Money Masters’ın yazarı

……….

JOSEPH STIGLITZ için Övgüler

“[Joseph Stiglitz] delicesine büyük bir iktisatçı.”
– PAUL KRUGMAN, New York Times

“Stiglitz, Krugman ve Thomas Piketty ile birlikte, küresel kapitalizmi 21. yüzyıl tarzında eleştiren iktisatçıların öncü üçlüsünü oluşturuyor.”
– ANDREW ANTHONY, Guardian

“Stiglitz, piyasa başarısızlıkları konusunda dünyanın önde gelen akademik uzmanı.”
– ROBERT KUTTNER, American Prospect

EŞİTSİZLİĞİN BEDELİ için Övgüler

“Hem Demokratik neoliberalizme hem de Cumhuriyetçi laissezfaire teorilerine yönelik en kapsamlı tek karşı argüman … Stiglitz’in … kamusal tartışmaya katkısı abartılamaz.”
– THOMAS B. EDSALL, New York Times Book Review

“Yakıcı bir okuma.”
NICHOL AS KRISTOF, New York Times

“Süpürücü … Siyasi reformun gerekliliği konusunda tutkulu.”
– JACOB HACKER VE PAUL PIERSON, New York Review of Books

“Bir açıklık örneği.”
– JARED BERNSTEIN, Rolling Stone

SERBEST DÜŞÜŞ için Övgüler

“Mali çöküşün nedenlerine dair ezici bir analiz.”
– MICHIO KAKUTANI, New York Times

“Finansal kriz üzerine şimdiye kadarki en iyi kitap.”
– JOHN KAY, Financial Times

“Piyasa köktendinciliğinin ortaya çıkışının okunması gereken tarihi.”
– JOHN PALATTELLA, The Nation

………….

İÇİNDEKİLER

Önsöz:
Teşekkür

I. KISIM: AVRUPA KRİZDE

1. AVRO KRİZİ
2. AVRO: UMUT VE GERÇEKLİK
3. AVRUPA’NIN İÇ KARARTICI PERFORMANSI

II. KISIM: BAŞTAN KUSURLU

4. TEK PARA BİRİMİ NE ZAMAN İŞLEYEBİLİR?
5. AVRO: IRAKSAK BİR SİSTEM
6. PARA POLİTİKASI VE AVRUPA MERKEZ BANKASI

III. KISIM: YANLIŞ DÜŞÜNÜLMÜŞ POLİTİKALAR

7. KRİZ POLİTİKALARI: DEPRESYONA YOL AÇAN TROYKA POLİTİKALARI AVRO BÖLGESİNİN KUSURLU YAPISINI NASIL YOĞUNLAŞTIRDI
8. BAŞARISIZLIĞI DAHA DA ARTIRAN YAPISAL REFORMLAR

IV. KISIM: İLERİ DOĞRU BİR YOL

9. İŞLEYEN BİR AVRO BÖLGESİ OLUŞTURMAK
10. DOSTÇA BİR BOŞANMA OLABİLİR Mİ?
11. ESNEK BİR AVROYA DOĞRU
12. ÖNÜMÜZDEKİ YOL

……….

KİTAPTAN BİR ALINTI

Bir somun ekmeğin boyutu

Bir depresyonun ortasında garip görünen bir başka tartışma düşünün: Troyka, Yunanistan’ın ekmek somunlarının boyutuyla ilgili düzenlemelerini değiştirmesini talep etti. Geçmişte somunlar sadece belirtilen ölçülerde satılabilirdi: 0,5; 1; 1,5 veya 2 kilo. Bu tür standartların rekabeti fiilen nasıl artırdığını açıklayan uzun bir literatür var, çünkü bunlar kıyaslamalı alışverişi kolaylaştırıyorlar. Ama Troyka, dükkanların her ebatta somunu satabilmelerini istiyor. Her nasılsa bunu rekabetçi bir kısıtlama olarak görüyor. (Troyka’nın bu meseledeki tutumuna dair iyi bir açıklama hiç duymadım.) Diyelim ki Yunanistan’ın önceki düzenlemeleri savunulmasa bile, Troyka’nın bunun gibi şeyler nedeniyle tüm bir ülkeyi rehin tutması gerçekten akıl almaz.