Türev Ürünlerin Gizli Doğası

Finans Dünyasında Krizler

Yazarlar: Dr. İlknur Üner, Hakan Osmanoğlu

……….

Finans kitapları şöyle yazar;

“İki taraf arasında yapılan ve alıcıya, ödeyeceği opsiyon primi karşılığında, belirli bir vadeye kadar, kullanım fiyatı üzerinden opsiyona dayanak teşkil eden bir finansal varlığı satın alma veya satma hakkını tanıyan, satıcıya da alıcının bu sözleşmeden doğan hakkını kullanması durumunda sözleşmeye dayanak teşkil eden finansal varlığı satma veya alma yükümlülüğü getiren sözleşmeye opsiyon denir.”

Oysa anlatılmak istenen basitçe şudur;

“Kapora vermek.”

Türev ürünler finans sisteminin en karmaşık yapılarıdır. Anlaşılabilmeleri gerçekten çok zordur. Bu kitap, türev ürünleri anlatırken basit bir mantığa vurgu yapıyor: “Birisi size bir şey anlattığında anlamıyorsanız, gerçek değildir.”

Bugüne kadar türev ürünleri anlamadıysanız sorun türev ürünlerin karmaşık olmalarında değildir. Türev ürünler gerçektir; bu kitapta anlatılan olaylar kadar gerçek.

……….

Türev ürünler “kitle imha silahıdır” diyerek portföylerinde milyarlarca dolarlık türev ürün bulunduran Buffettgiller yatırımcıları yanlış yönlendiriyorlar.

Evet, türev ürünleer nükleer enerjiye sahipler ama onlar nükleer bomba değiller. Türev ürünler birer Ferrari. Şöförü viraja saatte 250 km. hızla girip parçalanırsa kabahati Ferrari’de aramak da aynı ölçüde yanıltıcı. İşte piyasalarda ve iş dünyasında birçok yatırımcının ve firmanın hayatını olumlu yönde değiştirebilen bu Ferrari ile kötü şöförleri arasındaki ilişkiyi bu kitap gözler önüne seriyor. İlknur Üner ve Hakan Osmanoğlu; işleri kötü giden basiretsiz işlemcilerin, batma sürecinde olan şirket CFO’larının ve türev ürünler dünyasını anlamayan yatırımcı ve düzenleyicilerin elinde türev ürünlerin nasıl birer kitle imha silahı olabileceğini anlatırken suçun şöförde olduğunu da çok net bir şekilde gösteriyorlar. Enfes bir derleme. Her eve lâzım. – Ali Perşembe

……….

İÇİNDEKİLER

I. BÖLÜM
Hayatın Matematiği Türev Ürünler

Demokles’in kılıcı: Türev ürünler
Çöldeki su kuyusu
Bu noktaya nasıl gelindi?
Türev ürün nedir?
Türev ürünler ne işe yarar?
Türev ürün çeşitleri
Türev işlemlerin kalbi: Opsiyonlar
Türev ürünler piyasa fiyatlarını nasıl değiştiriyor?
Futbol maçı ve türev ürün ilişkisi
Hayalleri zorlayan türevler
Türevler ve ahlâki çöküş
Türev ürünler: Bilimin değil hayatın matematiği!
Hava durumu ekonomisi
Gayrimenkul türevleri
Enflasyon Swap
Türev işlem için bir senaryoya ihtiyacınız var!
Türev ürünler piyasalarının gelişimi
Türev işlemlerin ülkemizdeki durumu

II: BÖLÜM
Türev Ürün Skandalları

Finansal Krizler
Türev ürün krizleri- Barings Bank
– LTCM Kıyameti
– Parmalat krizi
– Enron krizi
– Societe Generale krizi
– Metallgesellschaft krizi
– Kidder, Peabody & Co. krizi
– Allied Irish Bank – John Rusnak krizi
– Deutsche Bank – Boaz Weinstein
– JP Morgan Chase – Bruno Iksil
– Amaranth Advisers – Brian Hunter
– National Westminster
– Morgan Stanley – Matthew Piper
– Groupe Caisse d’Eparagne
– China Aviation Oil
Trader’lar aktör mü, figüran mı?

III. BÖLÜM
CDS ve Küresel Kriz

CDS ve AIG krizi
Hedge Fonu
AIG bu noktaya nasıl gelsi?
AIG parayı nereye harcadı?
Porsche ve VW arasındaki hisse savaşı
CDS ne işe yarar?

IV. BÖLÜM
Türev Ürünler Hakkında Kararımızı Verdik mi?

Türev ürünler yararlı mı, zararlı mı
Poincare Problemi
Son söz

……….

KİTAPTAN BİR ALINTI

Jerome Kerviel, Le Parisien gazetesinde yayımlanan söyleşisinde, dünya finans piyasalarını sarsan bu işe neden girdiğini anlattı. “Her gün limitimi zorluyordum. Çılgınca riskler alıyordum ve bazı günler yaptığım astronomik kazançlar bana büyük hazlar veriyordu.” diyen Fransız bankacı, aslında tüm işlerin video oyunu gibi sanal olduğunu dile getirdi. Bu yolla birkaç saniye içinde milyonlarca euro kazanıldığını ya  da kaybedildiğini söyledi. Söyleşide verdiği bilgiye göre Kerviel, hayatının en büyük kazancını 2005 yılında Londra metroduna düzenlenen terörist saldırılar sırasında yapmış. Çalıştığı Societe Generale adına sigorta şirketleri üzerinden yaptığı hisse alım satımı ile birkaç saniyede 500 bin euro kâr elde etmiş. Jerome Kerviel, bu konuyla ilgili olarak, “Önce çok sevindim, ama sonra bazı insanların felâketi üzerine kâr sağlayarak eğlendiğimi anladım ve banyoya giderek kustum.” diye konuştu