PABLO, KAPİSH KUMAR ve BİLLY BOB

Ali Perşembe
19 Aralık 2010, Milliyet

Pablo! 9.000 yıl önce büyük büyük büyük… dedesi ve arkadaşları Meksika platolarında mısırı ehlileştirmiş, bugün çocuklarımın sinemada patlamışını yiyebilmeleri için kilosuna 300 TL ödemeye razı oluşumuzun yolunu açmıştı. Pablo! 3.000 yıl önce büyük büyük büyük… dedelerinden bir başkası piramit tapınakların sunaklarında kız çocuklarınının kanını tanrılarına feda etmişti. Ben yapsam yapsam dizimi dövebiliyorum. Pablo! 400 yıl önce büyük dedelerinin yarısı çiçek hastalığına kurban gitmiş, diğer yarısı da takip eden 200 yıl boyunca da İspanyol sömürüsüne maruz kalmıştı. Pablo! Dünyanın bu on dördüncü büyük ekonomisinde yoksulluktan kahrolup bir gece yarısı insan tacirlerinin damperli kamyonlarının arkasından dökülüp tel örgülerden atlayarak kapağı Teksas’ın Smallville kasabasına atmış, kovboyların deri atölyesinde kaçak çalışıyordu. Ne var ki, atölye ucuz Çin ithalatı karşısında dayanamadı. Pablo 2006 yılından beri işsiz.

Kapish Kumar! 7.000 yıl önce büyük büyük büyük… dedesi ve arkadaşları İndus Vadisi’nde pamuğu ehlileştirmiş, Amedabad dehliz atölyelerinde çalışan 7 yaşındaki çocukların dikip de Amerikalı’ların üzerine bir çizik marka koymasıyla çocuklarımızın hava basmaları için 300 TL ödemeye razı olduğumuz tişörtlerin dünya pazarlarına çıkmasının yolunu açmıştı. Kapish Kumar! 1.500 yıl önce büyük büyük büyük… dedeleri çocuk evliliklerine izin vermişti. Biz artık çocuk boşanmalarını konuşur olduk. Kapish Kumar! Büyük dedeleri 100 yıl boyunca İngiliz sömürüsüne direnmişti. Kapish Kumar! Dünyanın bu on birinci büyük ekonomisinde yoksulluktan kahrolup bir gece yarısı Nehru Köprüsü’nün altındaki karton kutu-evini terkederek kapağı Teksas’ın Smallville kasabasına yaşayan kuzenlerinin yanına atmıştı. On yıldır saati 3 dolara bir benzin istasyonunda gece vardiyasında çalışıyor.

Billy Bob! 2.500 yıl önce büyük büyük büyük… dedesi ve Keltik arkadaşları demir işçiliğinde geliştirdikleri teknoloji ile yarı çıplak şekilde Roma’yı talan etmiş, belki de bugün çocuklarımızın bilgisayar ekranları başında geçirdikleri binlerce saatte biteviye üzerlerine gelen barbarları kılıçtan geçirmelerini; biz sokaklarda koşuşturup bir gram yağsız büyümüşken onların ekran başında abur cubur atıştırarak bellerinin etrafında cankurtaran büyütmelerini çaresiz seyredişimizin yolunu açmıştı. Billy Bob! Büyük dedeleri 800 yıl boyunca Norman ve İngiliz sömürüsünün altında ezilmişlerdi. Billy Bob! 270 yıl önce büyük büyük büyük… dedesi o feci patates kıtlığının ızdırabından kurtulmak için ıslak Dublin’den gemi ambarlarında kaçıp kendini Teksas’ın çorak Smallville’inde bulmuştu. Billy Bob’un soyu bu dünyanın en büyük ekonomisinin Smallville kasabasını bir daha hiç terk etmedi. Üç nesildir kamyon şöförlüğü yapıyorlar. Billy Bob, Dallas – Chicago seferini yapan meslektaşlarının çoğu gibi bir obesite kurbanı. Tam 240 kilo çekiyor.

İşsiz Pablo, elbette meteliksiz. First National Bank of Smallville’de ise Wall Street bankısterlerinin konut kredisi ödemeleri tahsilatlarını kaldıraç üstüne kaldıraç kullanıp menkul kıymetleştirerek yarattığı bol miktarda para var. Smallville 50 yıldır uyuyan bir kasabaydı ama son on yıldır enfes bir emlâk patlaması yaşadı. First National Bank of Smallville’in fonları sağolsun, her yamaç düzlendi, her parsele manikürlenmiş çimleriyle Amerikan rüyası ev kompleksleri inşa oldu. Smallville’de herkes bu rüyayı gerçekleştirip konut sahibi oldu. Son Pablo kalmıştı. Fonlarını satacak adam arayan First National Bank of Smallville sonunda ona da ulaştı. Gel sana ev alalım dedi Pablo’ya. Pablo ev mev istemiyordu ama onu bankaya davet ettiler, gölün kenarındaki 400.000 dolarlık evin resimlerini gösterdiler. Tarzan olsa kabul ederdi. Ama işim yok, param yok dedi Pablo. Önemli değil, sen bir yerlerden bulup buluştur bize 400 dolar getir, ev senin dediler. Pablo gitti, Ramirez’den 400 dolar borç aldı. First National Bank of Smallville, 35 yıllık konut kredisini onayladı ve anahtarı Pablo’ya teslim etti.

Pablo daha ikinci ayda temerrüde düştü. İyi de First National Bank of Smallville’in Pablo’ya gönderdiği faturaların zarfına kırmızı harfler basmaya başlaması bir buçuk yıl aldı (A.B.D.’de bir bankanın mütemerrittin evine el koyması ortalama 484 gün alıyor). Pablo bu arada evi çoktan Kapish Kumar’a kiralamıştı. Kırmızı harfli zarflar posta kutusunda birikmeye başlayınca Kapish panikledi ve Pablo’nun haberi olmadan evi Billy Bob’a kiraladı. Pablo zaten evi kendisinin olarak görmüyordu ve Kapish’in ona ara sıra lütfedip yolladığı kiraları piyango olarak kabul edip çoktan sınırı geçerek Kuzey Meksika’daki köyüne göçmüştü bile.

First National Bank of Smallville eve el koymaya kapıya geldiğinde taraçada sızmış olan Billy Bob’a rastladı. İlk önce tehditler savurdu sonra polis çağırıp Billy Bob’u taraçadan uzaklaştımayı denedi. Ne var ki, hem 240 kiloluk Billy Bob’u yerinden oynatmak zordu hem de Billy Bob bankayı obeslere karşı ayrımcılık yapmakla suçlayacağını söyleyince korkup geri döndüler. Banka düşünedursun, bu arada Billy Bob kalp spazmı geçirip taraçada öldü. Yılın yarısını ıslah evinde, diğer yarısını da uyuşturucu terapisinde geçiren teyze kızı Peggy Sue eve kuruluverdi.

First National Bank of Smallville bunu fırsat bilip hemen mahkeme evrakını hazırlamaya koyuldu ama bu arada Washington Mini Spekülasyon Bankası’nın on misli kaldıraçla menkul kıymetleştirdiği türev paketini yine on misli kaldıraçla menkul kıymetleştiren New York Yarı Spekülasyon Bankası’yla Wall Street Tam Spekülasyon Bankası’nın birleşirlerken on misli kaldıraçla menkul kıymetleştirdiği türev mortgage paketini on misli kaldıraçla menkul kıymetleştiren Milli Spekülasyon Bankası, Smallville’in ikinci büyük bankası olan Second National Bank of Smallville’e yeni fonlar yaratınca, Second National Bank of Smallville gidip Pablo’nun temerrütlü kredisini First National Bank of Smallville’den satın aldı. Sepetindeki diğer temerrütlü kredilerle birleştirip menkul kıymetleştirdi ve bu yeni sepeti İzlanda bankalarına satıp fon yarattı. Bu yeni fonlarla Peggy Sue’ya gidip ona 200 dolar peşinat koşuluyla konut kredisi teklif etti. Bu enfes teklif geri çevirilemezdi. Peggy Sue üzerine atladı. Ne var ki, Peggy Sue’nun parası ancak uyuşturucuya yetiyordu. Daha ikinci ay temerrüde düştü ve süreç baştan başladı…

Pablo, Kapish Kumar, Billy Bob, Peggy Sue. Onlar yüzünden küresel finans krizi patlak verdi. Şimdi Pablo’nun köyünde, Ahmedabad’ın Nehru Köprüsü altında, Dublin barlarında herkes bu krizi konuşuyor.